25 april 2015 – Voor mij draait grafisch ontwerp en vormgeving om het scheppen van orde in chaos. Die chaos beschouw ik als een complexe vorm van orde. Omdat de gemiddelde mens het best gedijt bij eenvoud, streef ik naar een heldere, begrijpelijke ordening.

Deze orde breng ik aan door een afgesproken betekenis toe te kennen aan een boodschap die de ontvanger (doelgroep) waardevol houvast kan bieden. De belangrijkste doelen hierbij zijn begrip, informatie en inspiratie, en als het kan het stimuleren van vervolgacties. Denk aan marketing, aanmelding voor een evenement. etc.

Tussen 1992 en 2012 werkte ik als grafisch ontwerper en koos bewust voor redactionele vormgeving als voornaamste manier om informatie te rubriceren. Optimale ordening van begrijpelijke informatie is cruciaal voor het begrip van aangeboden kennis.

De verwerking naar een boodschap via een kanaal is meestal de vervolgstap. Wat daarna gebeurt, ligt in de handen van de ontvanger.

In de jaren 90 ontwierp ik aan de lopende band folders, brochures, boeken, magazines, kwartaalberichten, nieuwsbrieven, kranten, jaarverslagen en websites. De bottleneck bij ontwerp van drukwerk was vaak de organisatie van de content. Teksten en beelden op de juiste manier van de opdrachtgever krijgen was (en is nog steeds) een lastig werkje.

Het kost tijd, en daarmee geld, als dit proces niet efficiënt en soepel gaat. Projectmanagement is een belangrijke methode om communicatiemiddelen te realiseren. Dit werd al snel mijn hoofdtaak.

Redactionele vormgeving: de plank

Op een gegeven moment vond ik dat deze projecten mij teveel tijd gingen kosten. Zo duurde het mij veel te lang om aangeleverde teksten en beelden van een opdrachtgever op waarde te schatten en een plek in een communicatiemiddel te geven. Opdrachtgevers kwamen namelijk graag terug op hun beslissingen omdat het ontwerpproces meestal niet stap-voor-stap werd vastgelegd of voorgelegd.

Het gaf opdrachtgevers wel stap-voor-stap inzichten. Logisch, want hun voorstellingsvermogen is beperkt. Zij weten immers nog niet wat zij gaan krijgen. Continue aanpassing tijdens een ontwikkelings- en productieproces is onhandig.

Om deze situaties te vermijden, stelde ik voor elk communicatieproject een redactioneel ontwerp op waarin ik schematisch aangaf wat ik qua invulling van mijn opdrachtgever verlangde: overzichtelijk ‘pagina voor pagina’ en voor iedereen continu te volgen, want ik geef telkens updates.

In de uitgeverij heet dit een plank.

Bijvoorbeeld voor een brochure of website gaf ik per pagina aan welke informatie (foto, tekst / hoeveelheid woorden, grafiek) op welke plek hoort. De opdracht aan mijn opdrachtgever was om bij de aangegeven artikelen de bijbehorende tekst te leveren, bij voorkeur voorzien van kwalitatief en bruikbaar beeldmateriaal. Bij mijn ‘plank’ sloot ik altijd een planning en een offerte bij. Zie bovenstaande illustratie. Voor online producties werkte dit vergelijkbaar.

Geruststellend overzicht

De plank was en is een geruststellend overzicht en geeft een goed beeld van wat een klant qua tijd, kosten en vorm kan verwachten. De tijd die ik steek in deze voorbereiding vertaalt zich ruimschoots naar een betere uitwerking en kwalitatief eindresultaat.

En minder kosten! Niet alleen voor mezelf en mijn opdrachtgever is dit document (plank) een hulpmiddel: ook de fotograaf, illustrator, tekstschrijver en zelfs drukker en webbouwer kunnen er prima mee uit de voeten.

De discipline is niet veel meer dan dagelijks (incrementeel) vernieuwen van de status, en de deelnemers op de hoogte houden. Tegenwoordig gaat dat via Teams, email of WhatsApp, of via moderne projectmanagementsystemen zoals Jira.

Ordening van informatie speelt in mijn projecten nooit een bijrol. Het is een belangrijk uitgangspunt binnen het proces van totstandkoming. Het doel is immers om te zorgen dat een communicatieboodschap uiteindelijk duidelijk kan overkomen.

Geen drukwerk meer

Ontwerpen doe ik nu nog sporadisch. Ik leerde enorm veel van complexe projecten zoals jaarverslagen, soms wel in vijf talen, uitgebreide websites en langlopende campagnes. Door de projecten die ik mocht doen voor grote organisaties als IBM Nederland, KPMG, Rodamco (nu Unibail-Rodamco), Buhrmann (nu Corporate Express) en Loyens & Loeff leerde ik uit de chaos van aangeleverde informatie ordelijke uitgaven te maken. Redactionele vormgeving helpt me daarbij. Ook nu nog.

Meer informatie

Neem voor meer informatie en vragen contact met mij op.

Serie: deel 1 / deel 2 / deel 3