19 januari 2026 – Ik las best veel boeken. Zo was mijn leeslijst uit de middelbareschooltijd driemaal langer dan nodig. In 1991 ontwierp ik een omslag voor Tirade [Deel 335, Juli/Augustus 1991 uitgeverij Van Oorschot) en ontving als vergoeding maar liefst 25 boeken uit de Russische bibliotheek. Daar kon ik enkele jaren mee vooruit. Daarna werd het stil, vanwege werk, hobby (muziek maken) en vaderschap. Af en toe kocht ik een biografie, fotoboek of magazine.
Onlangs pakte ik de draad weer op en sinds herfst 2025 hou ik een leeslijst bij.
Recent gelezen
Karla Fohrbeck, Huub Kuijpers – Van totem tot lifestyle (1987)
Deze catalogus nam ik veertig jaar geleden mee na een bezoek aan het Koninklijk Instituut voor de Tropen (nu KIT). De 26 essays over identiteit, lifestyle, reclame, helden, heiligen en verering maakten diepe indruk en gaven richting aan mijn onrust over wie ik was en hoe ik wilde worden. Ik herlas en dompelde me onder in een bad vol herkenning.
Jan Wolkers – De Kus (eerste druk 1977)
Het is 1970, de ik-persoon keert na ruim 20 jaar terug naar Nederlands-Indië. Niet als soldaat maar als toerist. Hij beschouwt de veranderende natie, beschrijft zijn Nederlandse reisgezelschap en is getuige van het verval van zijn beste maat. Soms denk ik dat ik kan schrijven. Maar na het lezen van De Kus kom ik daar van terug.
Lambert J. Giebels – De stille genocide (2005)
In oktober 1965 vond in Indonesië een couppoging plaats. President Sukarno moest het veld ruimen voor generaal Suharto. Opnieuw een vergeten episode uit de vaderlandse geschiedenis. De ellendige reeks is langer dan menig scholier heeft geleerd: Koloniale exploitatie (VOC en Koninklijk Nederlands-Indisch Leger), Java-oorlog (1825–1830), Cultuurstelsel (1830–1870), Atjeh-oorlog (1873–1904), Japanse bezetting (1942–1945), Proclamatie van onafhankelijkheid (17 augustus 1945), Politionele acties / Indonesische onafhankelijkheidsoorlog (1947–1949), Soevereiniteitsoverdracht (27 december 1949) en de Coup van oktober 1965, gevolgd door massamoorden en een politieke omwenteling in Indonesië.
Het boek vind ik niet geweldig geschreven maar geeft wel een tijdsbeeld van de wereld van toen (Red Scare), een gedetailleerd beeld van de gebeurtenissen, een beknopte levensloop van Sukarno, wat aan de coup vooraf ging, tot aan de aanstelling van Megawati, een dochter van Sukarno.
Binnenkort lees ik Bung Karno van roddeljournaliste Cindy Adams. De biografie Sukarno door Willem Oltmans is lastiger te verkrijgen.
Jan Siebelink – Knielen op een bed violen (2005)
In de reeks parels van de Nederlandse literatuur heeft dit boek mijn hart gewonnen. Schitterend geschreven en met een vleugje Wolkers beschrijft Siebelink hier het arbeidersmilieu tijdens het Interbellum. Geloof speelt een hoofdrol. Mijn leeftijdsgenoten zullen de verhalen en de sfeer herkennen. Een absolute aanrader voor de liefhebber van rauwe Nederlandse familiegeschiedenissen.
Jan McGirk – Ontdek Landelijk Spanje (1990)
Spanje van toen was heel anders dan Spanje nu. In 1990 maakte ik een reis naar Zuid-Frankrijk en trok in klein gezelschap met rugzak de Pyreneeën over, richting Spanje en maakte kennis met een rauw stuk land en haar vrijgevochten bewoners. In 1999 reed ik naar Porto en nam een uitgebreide terugweg dwars door de Spaanse hoogvlakten, via de Picos de Europa langs de kust terug naar Amsterdam. Het idee is om de beschrijvingen in dit boek om te zetten naar gps routes en het Spanje van toen te vergelijken met het Spanje van morgen. Ik heb er zin in.
Peter van Straaten – Mensen onder elkaar, in duizend-en-een tekeningen (2001)
Via een onderschrift-wedstrijd van Het Parool won ik een publicatie in het dagblad (ik kan de krantenpagina niet meer terugvinden…) en deze uitgave. Van Straaten is een meester in het in beeld brengen van de dagelijkse menselijke tragiek in al haar onhandigheid. Net als Simon Carmiggelt en Martin Bril (en nog heel veel andere schrijvers) leerde Peter mij kijken en beschrijven. En vooral hartelijk lachen.
Steven Pinker – Verlichting nu! Een pleidooi voor rede, wetenschap, humanisme en vooruitgang (2016)
De Renaissance is nog lang niet afgelopen en de Verlichting loopt wat Pinker (en wat mij) betreft door in de moderne tijd. Het is pijnlijk om te lezen hoe feiten bijdroegen en bijdragen aan onze vooruitgang. Dit boek staat vol bewijzen in cijfers, tabellen en grafieken. Ik vind het zorgelijk om te constateren dat een groeiende groep wars is van wat meehelpt om samen beter te worden en verder te komen. In deze taaie baksteen van bijna 700 pagina’s geeft Pinker aan hoe we zo ver zijn gekomen en wat ons te wachten staat. Inclusief een voorspelling van wat er nu – ik schrijf dit 19 januari 2026 – in de wereld aan de hand is. De voorspelling valt te lezen in dit boek. Aanrader. Tip: lees eerst Sapiens van Harari.
. . .
Gekocht:
- Aldous Huxley – Brave New World (x)
- Carol Easton – Jacqueline de Pré, a biography (2000)
- Jan Wolkers – De doodshoofdvlinder (eerste druk 1979)
Wishlist
- Jan Schaeffer – Wat ik mooi vind, wil ik uitbeelden
- Cindy Adams – Bung Karno (Eng)
- Willem Oltmans – Sukarno
- Vincent Bevins – The Jakarta Method (Eng)
- Jan Wolkers – Horrible Tango